Wat is Mindfulness?

De vertaling van Mindfulness betekent: opmerkzaamheid of aandachtig zijn voor het moment waar jij je in bevindt. Het wordt vaak verward met concentratie. Dit is iets anders. Bij concentratie richt jij je aandacht op een onderwerp. Bij de Mindfulness proberen wij opmerkzaam te zijn voor alles wat er zich voordoet. Zonder dit te veroordelen of weg te duwen. Prettig of onprettig, wij leren opmerkzaam te zijn voor dat wat voorbij komt.

Mindfulness gaat over de kunst om aanwezig te zijn in het moment (hier en nu). Door Mindfulness toe te passen leer je intenser en bewuster te leven. De beoefening van Mindfulness leert je om niet mee te gaan in de doemscenario’s, fantasieën of verlangens die voorbijkomen. 

Door te leren om je aandacht te sturen, leer je afstand te nemen van bijvoorbeeld alle negatieve (niet helpende) gedachtes die er zijn.

Dit betekent niet dat het allemaal maar fijn is, je zult zeker geconfronteerd worden met onrust. Je gaat jezelf iets nieuws aan leren, iets wat jij niet eerder heb gedaan. Dit brengt onzekerheid en onrust met zich mee. Zelf vergelijk ik het altijd met een sportschool.

Na 2 keer naar de sportschool gaan heb je ook niet meteen het mooie six pack wat jij misschien zo graag wil. Je bouwt het steeds meer op, je wordt fitter en voelt dat je steeds beter in je vel gaat zitten.

Zie de beoefening van Mindfulness net als naar de sportschool gaan. Alleen dan trainen we ons brein. We trainen onszelf om onze aandacht te sturen, om te aanvaarden wat er op dat moment is , want het is er simpel weg toch wel.

De psychologische achtergrond

Ook al lijkt het niet altijd zo, wij mensen verschillen in de basis niet zo veel van elkaar. Elk mensen heeft het vermogen ergens naar te streven, ergens op te reageren of ergens van te leren. Dit vermogen zorgt ervoor dat wij als mens kunnen groeien.

Je wordt geboren, leert je eerste stapjes, leert omgaan met emoties en andere mensen. Je gaat naar school, leert jezelf kennen, ontwikkelt je eigen normen en waarden en onderneemt actie in hoe jij jouw leven wil vormgeven.

Als wij als mens zo intelligent zijn, hoe komt het dan dat wij vast kunnen lopen in het leven?

 

Prettig of onprettig

Wij mensen hebben de neiging om prettige gebeurtenissen dicht bij ons te houden en onprettige gebeurtenissen ver van ons af te duwen. Het kan dan voorkomen dat deze onprettige gebeurtenissen langer bij ons blijven dan eigenlijk nodig is. Je kunt het dan ook wel “lijden” noemen. Als dit lijden te lang bij je blijft kan het zich uiten in (chronische) stress, somberheid, burn-out, angst klachten of een depressie.

Een uitkomst hiervan kan zijn dat je veel in je hoofd zit, slecht slaapt en veel aan het piekeren bent. Je bent niet meer in contact met je lichaam, en vergeet wat je op dat moment eigenlijk nodig hebt.

Wij mensen hebben daarnaast ook de neiging om op ooit aangeleerde patronen terug te vallen. Oftewel de automatische piloot.  De automatische piloot kan prettig zijn in situaties waarin er veel taken uitgevoerd dienen te worden, waardoor dit snel en efficiënt gebeurt. Deze automatische piloot hoe niet meer te passen bij jou leven op dit moment en zorgt er daardoor voor dat ons vermogen om te leren vermindert. De groei in onszelf stagneert.

Erbij blijven

Vanuit de Mindfulness leer je de gebeurtenissen te bekijken in plaats van direct van je af te duwen. Je leert de diamanten te vinden onder het slijk waar je op dat moment mee te dealen hebt.

Binnen de Mindfulness komen onze valkuilen aan het licht, waarvan wij leren en de keus hebben dit anders te doen. Uiteindelijk neemt onze levenskracht weer toe.

Iedereen heeft het in zich. Je hebt alles al, je weet alles al en je hoeft niets nieuws te leren. Het enige wat je hoeft te doen is je bewust zijn van je valkuilen en deze bewustwording creëert al groei. Het is in feite jezelf opnieuw opvoeden. Opvoeden door vanuit rust en met een vriendelijke en nieuwsgierige houding naar jouw eigen patronen te kijken.

Is Mindfulness zweverig?

Ik krijg vaak de vraag of een Mindfulness training niet zweverig is. Meditatie wordt vaak geassocieerd met de spirituele wereld. Ik kan mij daarom ook goed voorstellen dat jij je afvraagt of Mindfulness niet te zweverig is, en of het wel wat voor jou is.

Ik kan je geruststellen: Mindfulness komt van oorsprong uit het Boeddhisme en wordt inmiddels al meer dan 20 jaar toegepast in de medische wereld. Het heeft zijn sporen ruimschoots verdiend in de Westerse gezondheidszorg. 

Bij de training gaan we niet aan de slag met engelenkaarten of het wapperen van wierookstokjes. We gaan wel op een psychologische manier aan de slag om onze niet-helpende patronen te herkennen.

Effectief bewezen

Inmiddels zijn er honderden wetenschappelijke onderzoeken gedaan, waaruit blijkt dat Mindfulness zeer effectief is voor verschillende doelgroepen. Hersenscans laten zien dat door het beoefenen van Mindfulness de activiteit afneemt in het hersengebied dat gaat over angst en stress. Sterk nog: de grijze massa van Amygdala (een hersengebied dat gaat over het waakzaam zijn voor dreiging) is zichtbaar kleiner bij mensen die regelmatig Mindfulness toepassen dan bij mensen die dit niet doen.

Het hersengebied dat gaat over aandacht, concentratie, zelfbewustzijn, leervermogen, empathie en geheugen wordt groter wanneer je regelmatig Mindfulness toepast. Ook in het lichaam heeft Mindfulness veel voordelen. De bloeddruk neemt af (daarmee ook de kans op hart en vaatziekte), de telomeren (eiwitten die ons DNA beschermen) worden langer en ons immuunsysteem krijgt een boost waardoor wij minder vatbaar zijn voor ziektes en infecties.